Mozaika z Garwolina oficjalnie zabytkiem. Wyjątkowa dzieło ZS nr 1 pod szczególną ochroną

Mozaika ceramiczna „Wieczny Pochód Żołnierza do Wolności”, zdobiąca ścianę Zespołu Szkół nr 1 im. Bohaterów Westerplatte w Garwolinie, została oficjalnie wpisana do rejestru zabytków nieruchomych.

Na południowej ścianie budynku Zespołu Szkół nr 1 im. Bohaterów Westerplatte w Garwolinie znajduje się mozaika ceramiczna zatytułowana „Wieczny Pochód Żołnierza do Wolności”, znana też jako „Droga żołnierza polskiego do wolności”. Dzieło powstało w 1977 roku, jego autorem jest Ryszard Lis, a powierzchnia kompozycji to około 60 m². Ze względu na walory artystyczne i historyczne mozaika została wpisana do rejestru zabytków nieruchomych. 

Kompozycja pokazuje pochód wojskowy odnoszący się do walk polskich żołnierzy o wolność ojczyzny podczas II wojny światowej. Na czele oddziału widoczny jest jeździec w ciemnym mundurze na białym koniu, za nim maszeruje piechota w ciemnozielonych mundurach, dalej widać kolumnę czołgów z sylwetkami żołnierzy wynurzającymi się z włazów. Całość uzupełniają biało-czerwona flaga, kłęby dymu lub kurzu oraz daty „1939” i „1945”, przywołujące lata wojny.  W prawym dolnym rogu umieszczona jest sygnatura autora: „R. LIS”.

Powstanie mozaiki wiąże się z działalnością wieloletniego dyrektora szkoły, Klemensa Ptacha. Zabiegał on o to, by uczniowie lepiej poznawali historię i dbali o pamięć o przeszłości. Z jego inicjatywy utworzono między innymi Izbę Pamięci oraz ścieżkę dydaktyczną wokół szkoły, a mozaika stała się ich artystycznym dopełnieniem i nawiązuje do ważnych wydarzeń z historii Polski. 

Mozaikę wykonano z niewielkich, prostokątnych elementów ceramicznych osadzonych na jasnej zaprawie cementowo-wapiennej. Mimo upływu lat całość zachowała się w dobrym stanie. Widoczne są tylko drobne uszkodzenia, w kilku miejscach brakuje pojedynczych elementów, między innymi w obrębie podpisu artsty. 

- Wieczny Pochód Żołnierza do Wolności” to ważny element szkolnej historii i dziedzictwa. Wpisanie mozaiki do rejestru zabytków podkreśla jej wartość i znaczenie dla kolejnych pokoleń uczniów oraz całej społeczności szkolnej - podkreśla placówka w mediach społecznościowych.

Zespół Szkół nr 1 im. Bohaterów Westerplatte w Garwolinie/Facebook, oprac. JS