Uporządkowali kirkut i poznali historię garwolińskich Żydów

Minionej soboty założyciele portalu historii regionalnej Garwolin.org wraz z grupą harcerzy z Garwolina udali się na żydowski cmentarz w Sulbinach, aby uporządkować teren wokół miejsca wiecznego spoczynku Żydów oraz dowiedzieć się więcej o historii ludności żydowskiej z Garwolina.

Założyciele portalu Garwolin.org Krzysztof Kot i Sebastian Jędrych zaprosili do udziału w wyjątkowej lekcji historii w terenie wszystkich chętnych. W minioną sobotę, mimo niezbyt sprzyjającej pogody, pod hotelem „Sulbin” pojawili się harcerze z Garwolina, pragnący nie tylko pogłębić swoją wiedzę o historii ludności żydowskiej z Garwolina, ale także uporządkować, znajdujący się kilkaset metrów dalej kirkut – miejsce wiecznego spoczynku Żydów.

Ciekawa, ale smutna lekcja historii

Przed rozpoczęciem wyjątkowej akcji Krzysztof Kot odczytał zasady, jakie chrześcijanie powinni zachować w tym miejscu, by nie zrobić czegoś sprzecznego z żydowskimi tradycjami. Następnie przyszedł czas na część dydaktyczną. – To była ciekawa, aczkolwiek smutna lekcja historii – powiedział Sebastian Jędrych, który wprowadził uczestników wyprawy w krótką opowieść o żydach garwolińskich. Młodzież mogła się z niej dowiedzieć o tym, kiedy Żydzi pojawili się w Garwolinie, jak rozwijała się społeczność żydowska, jakie znaczenie dla Garwolina miała ich obecność, a także jak potoczyły się losy tej ludności. Młodzież słuchała tych informacji z zaciekawieniem. Uwagę młodych ludzi przyciągnął zwłaszcza temat samego cmentarza, który został założony w 1862 roku. Zdumieni oglądali zdjęcia kirkutu sprzed wojny, na których widać było wiele macew, czysty teren wokół nich i brak drzew – raz po raz porównując widok ze zdjęć z tym co zastali. Młodzi ludzie z niedowierzaniem wysłuchali tragicznego losu cmentarza, z którego macewy służyły nazistom jako materiał budowlany do budowy basenu, który miał być miejscem relaksu okupantów. – Jak można upodlić bardziej naród, jak nie bawieniem się i zaniżaniem znaczenia rzeczy, związanych z pamięcią o Żydach – zastanawiali się wspólnie uczestnicy akcji.

Podczas sprzątania terenu ze śmieci, podzieleni w grupki harcerze z ciekawością zatrzymywali się przy niektórych z trudem dostrzegalnych kamieniach nagrobnych, by przeczytać, co jest napisane na płytach. – Jaki ten język jest trudny – zauważyła jedna z harcerek. – A kto tutaj jest pochowany? – dopytywała jej koleżanka. Dzięki temu, że cześć z nagrobków jest zidentyfikowana, a informacje o nich są dostępne w internecie, już po chwili grupa dowiedziała się, że stoi nad grobem Sary Rivki Hopenberg, która zmarła 25 marca 1872 roku.

Na koniec wszyscy udali się na restauracji „Sulbin”, gdzie na uczestników terenowej lekcji historii czekała ciepła herbata, kawa i smaczne kanapki. Tu dyskutowano jeszcze o cmentarzu, o mieszkańcach Garwolina i historii miasta nad Wilgą.

Inf. pras. Garwolin.org

(oprac. ur) 2014-11-22 14:30:00