Gmina przejęła wodociąg. Wójt: Była to odważna, ale świadoma decyzja

Od 1 stycznia 2026 roku samorząd samodzielnie zarządza siecią o długości blisko 60 kilometrów. To historyczna zmiana, która dla odbiorców oznacza nie tylko nowe umowy, ale przede wszystkim niższe rachunki - gminie udało się nie tylko zatrzymać planowane podwyżki cen wody, ale i obniżyć opłatę abonamentową o blisko połowę. W rozmowie z nami wójt Marek Ziędalski wyjaśnia, dlaczego samorząd zdecydował się na ten odważny krok.

Panie Wójcie, gmina zdecydowała się przejąć wodociągi po 34 latach współpracy ze Związkiem Międzygminnym w Węgrowie. Co było bezpośrednim impulsem, by postawić na samodzielność?
Kwestia przejęcia w samodzielne zarządzenie całej infrastruktury wodociągowej na terenie naszej gminy była jednym z postulatów w moim programie wyborczym. Zamysłem było powstanie w strukturach urzędu gminy referatu gospodarczego, który oprócz prac gospodarczych miał z czasem sprawować nadzór nad utrzymaniem i obsługą sieci wodociągowej i kanalizacyjnej. W ubiegłym roku taki referat powstał. Pomysł był wzorowany z dobrych praktyk innych gmin, gdzie w perspektywie czasu zdało to egzamin z korzyścią dla samorządu gminy i jej mieszkańców. Pierwszym impulsem, by postawić na samodzielność była próba powstrzymania podwyżek cen wody, na które obecnie nie mieliśmy bezpośredniego wpływu. Od maja 2024 roku do czerwca 2026 roku cena wody netto wzrosłaby finalnie o blisko złotówkę, a w perspektywie była kolejna taryfa z podwyżkami. To zbyt dużo jak na tak krótki okres i musieliśmy temu zaradzić. Kolejnym powodem była chęć zarządzania własnym mieniem gminnym. Do gminy Łaskarzew nie trafiały żadne środki z tytułu sieci wodociągowej, a gmina na przestrzeni ostatnich lat prowadziła przecież duże i kosztowne inwestycje wodociągowe. Gmina była również obciążana takimi kosztami jak chociażby wymiana hydrantów. Poza działaniami gminy nie było widać większych remontów i działań zarządcy w utrzymanie sieci, a przecież infrastruktura ma już swoje lata. Uznaliśmy, że najwyższy czas to zmienić.

W oficjalnych komunikatach czytamy o chęci powstrzymania podwyżek cen wody. O ile mogłyby wzrosnąć rachunki mieszkańców, gdyby gmina nie zdecydowała się na ten krok?
Odpowiadając na to pytanie posłużę się przykładem najliczniejszej grupy odbiorców (1), do której zaliczane są gospodarstwa domowe. Kiedy rozpoczynałem kadencję stawka wody wynosiła 3,48 netto za m3 wody. Kolejna zmiana taryfy doprowadzała do sytuacji, że w czerwcu ta sama grupa odbiorców płaciłaby za m3 wody już 4,32 zł netto. W tak krótkim okresie stawka wzrosła o niemal złotówkę. Chcieliśmy to ustabilizować i mieć realny wpływ na cenę wody dla naszych mieszkańców. Taryfa tymczasowa na 18 miesięcy pozostawia ceny na dotychczasowym poziomie dla wszystkich grup odbiorców. Dla pierwszej grupy jest to stawka 3,90 netto. Został więc zatrzymany wzrost o 42 grosze netto na pobranym metrze sześciennym wody. Do tego należy doliczyć obniżoną stawkę abonamentu.

Udało się obniżyć kwartalny abonament z 15 na 9 złotych przy utrzymaniu ceny wody na poziomie 3,90 zł. Gdzie samorząd znalazł oszczędności, które pozwoliły na taki ruch?
To nie jest kwestia oszczędności a modelu zarządzania siecią przez jeden podmiot. Jeżeli gmina Łaskarzew ze swoich wodociągów generowała w Związku Międzygminnym dodatni wynik finansowy, podczas gdy kilka innych samorządów miało mniej korzystne wyniki (przy niższej od naszej stawce wody) to wiadomo, że gdzieś musiał nastąpić bilans. Pokazuje to, że przy samodzielnym zarządzaniu siecią i obecnej stawce mogą być jeszcze ekonomiczne rezerwy. Wynika to z naszej analizy, w której wzięliśmy pod uwagę produkcję wody na poszczególnych Stacjach Uzdatniania Wody oraz wszystkie dotychczasowe koszty ponoszone przez Międzygminny Związek Wodociągów i Kanalizacji Wiejskich w Węgrowie. Oszacowaliśmy, że przejęcie w zarządzanie całej sieci wodociągowej i obsługa jej przez Referat Gospodarki i Ochrony Środowiska pozwala na utrzymanie obecnych stawek z obniżeniem abonamentu.

Zarządzanie siecią o długości ponad 59 kilometrów oraz trzema stacjami uzdatniania wody (w Melanowie, Dąbrowie, Izdebnie-Kolonii) to duże wyzwanie techniczne. Czy podległy Panu referat posiada odpowiedni sprzęt i kadrę do usuwania nagłych awarii?
Awarie są czynnikiem nieuniknionym, ale zjawiskiem nieco marginalnym w skali codziennego funkcjonowania i zarządzania siecią wodociągową. Trzeba to podzielić na kilka działań. Pierwszym i najważniejszym jest bieżące utrzymanie i monitoring prawidłowości funkcjonowania sieci wodociągowej. Tu trzeba zwrócić uwagę na poprawne działanie Stacji Uzdatniania Wody, codzienny monitoring, dozór i obsługę. Kolejnym czynnikiem jest już sam wodociąg, gdzie regularnie trzeba dokonywać m.in. płukania odcinków i końcówek sieci, wymiany awaryjnych wodomierzy. Kwestie te zostaną w gestii naszego referatu. Za chwilę oddajemy przebudowaną Stację Uzdatniania Wody w Izdebnie, gdzie od samego początku nasi pracownicy otrzymają kompleksowe przeszkolenie z obsługi przez wykonawcę obiektu. Zapoznano się także z funkcjonowaniem SUW w Dąbrowie. Najtrudniejszą w obsłudze i „najstarszą” pod kątem zaawansowania technicznego jest Stacja Uzdatniania Wody w Melanowie, gdzie obecnie wspomagamy się również osobą znającą bieżące funkcjonowanie obiektu. Kolejną kwestią jest księgowość i naliczenie opłat. W pierwszej kolejności osoby upoważnione przez gminę dokonają spisania umów. Dane odbiorców i licznikowe trzeba będzie wprowadzić do systemu, tak aby przystąpić do odczytu po pierwszym kwartale. Jest to duża operacja logistyczna patrząc, że liczba odbiorców będzie wnosić ponad 1300 punktów. W kwestii usuwania nagłych awarii dokonaliśmy szczegółowej analizy przyglądając się rozwiązaniom funkcjonowania sieci wodociągowej w innych samorządach. Obecna praktyka pokazała, że na terenie gminy Łaskarzew usuwanie awarii z użyciem specjalistycznego sprzętu to pojedyncze przypadki. Nie widzimy sensu inwestowania w drogi sprzęt, który nie zwróci się w przeciągu kilkudziesięciu lat. Dochodzi do tego kwestia jego konserwacji i utrzymania. Będziemy w przypadku nagłych awarii korzystać z usług firm zewnętrznych. Praktyka pokazuje, że jest to rozwiązanie dużo ekonomiczniejsze i efektywniejsze.

Nowa taryfa została zatwierdzona na 18 miesięcy. Czy po tym okresie mieszkańcy mogą spodziewać się stabilizacji opłat, czy planowane są jakieś inwestycje, które mogą wpłynąć na koszty?
Taryfa tymczasowa jest taryfą, która pozwala na rzeczywistą analizę ponoszonych kosztów. Gmina Łaskarzew jest w tej dobrej sytuacji, że w poprzednich latach samorząd inwestował w serce wodociągów, jakim są Stacje Uzdatniania Wody i rozbudowę sieci wodociągowej. Posiadamy zmodernizowany SUW w Dąbrowie, w niedługim czasie oddamy do użytku SUW w Izdebnie. Inwestycje były prowadzone mimo, że z sieci wodociągowej do naszego samorządu nie wpłynęła przysłowiowa złotówka. Bardziej wpływ na cenę mogą mieć czynniki niezależne, takie jak koszty energii i materiałów. Wszystkie dane będą analizowane i wyciągane odpowiednie wnioski, tak aby najefektywniej w wielu wymiarach zarządzać naszą siecią.   

Przejęcie infrastruktury to także pełna kontrola nad mieniem. Jakie są Pana priorytety w zakresie modernizacji sieci wodociągowej na najbliższe lata?
W najbliższym czasie chcemy oddać do użytku Stację Uzdatniania Wody w Izdebnie-Kolonii co pozwoli na odciążenie Stacji Uzdatniania Wody w Dąbrowie, która na czas przebudowy dostarcza wodę do odbiorców w tej części gminy. Chcemy rozbudowywać sieć wodociągową tam, gdzie jest jej widoczny brak. Na ukończeniu są prace dokumentacyjne zadania dobudowy wodociągu w Polesiu Rowskim z przejściem pod linią kolejową. W budżecie na 2026 rok zaplanowaliśmy opracowanie dokumentacji projektowej na budowę brakującej sieci wodociągowej w Lewikowie. Czeka nas częściowa modernizacja elementów wyposażenia Stacji Uzdatniania Wody w Melanowie. Chcielibyśmy również dokonać działań polegających na zmniejszeniu zużycia energii na naszych SUW.

Nowe umowy i formalności

W związku ze zmianą zarządcy sieci, każdy odbiorca zobowiązany jest do podpisania nowej umowy. Przedstawiciele urzędu gminy odwiedzają mieszkańców, aby dopełnić niezbędnych formalności. System odczytów pozostaje bez zmian - będą one dokonywane w cyklu kwartalnym.

Numer alarmowy

Gmina uruchomiła całodobowy numer alarmowy. Wszelkie usterki oraz awarie sieci wodociągowej i kanalizacyjnej na terenie gminy Łaskarzew należy zgłaszać pod numerem: 518 973 281