Niebezpieczne „wyzwania” wśród młodzieży. Apel policji do rodziców i opiekunów

W ostatnich latach coraz częściej słyszymy o tzw. wyzwaniach, które krążą wśród dzieci i młodzieży. Nie zawsze funkcjonują pod angielską nazwą „challenge”. Czasem to po prostu „zadania”, „akcje”, „sprawdziany odwagi” czy „coś, co robią wszyscy”. Wspólny mianownik jest jednak ten sam – mają dać młodemu człowiekowi poczucie przynależności do grupy, rozpoznawalności i chwilowego wyróżnienia się. Na problem zwraca uwagę Komenda Powiatowa Policji w Garwolinie, apelując do dorosłych o czujność, rozmowę i reagowanie na niepokojące sygnały.

Okres dorastania to czas, w którym grupa rówieśnicza staje się jednym z najważniejszych punktów odniesienia. To właśnie w niej młody człowiek chce być zauważony, doceniony i „wystarczający”.

Wyzwania przedstawiane są często jako coś „normalnego”, „zabawnego”, a nawet „modnego”. Dają obietnicę popularności, większej liczby obserwujących w mediach społecznościowych czy uznania w klasie. Nierzadko towarzyszy im presja: „jeśli nie weźmiesz udziału, wypadasz z grupy”.

Nie każde wyzwanie jest groźne. Problem pojawia się wtedy, gdy przekraczane są granice bezpieczeństwa – zarówno fizycznego, jak i psychicznego. Szczególnie niepokojące są sytuacje, w których dochodzi do ryzykownych zachowań „na pokaz”, nagrywanych i publikowanych w internecie. Granica między „zabawą” a realnym zagrożeniem zaczyna się zacierać.

W okresie dojrzewania umiejętność przewidywania skutków dopiero się kształtuje. Decyzje podejmowane „tu i teraz” – pod wpływem emocji i presji grupy – mogą mieć długofalowe konsekwencje dla zdrowia, samopoczucia, a nawet przyszłości młodego człowieka.

Problem polega na tym, że świadomość możliwych skutków często schodzi na dalszy plan. Liczy się chwila, reakcja znajomych, liczba polubień. Tymczasem konsekwencje mogą być bardzo poważne – od urazów fizycznych, przez problemy psychiczne, aż po odpowiedzialność prawną.

Szczególny niepokój budzą tzw. internetowe „challenge” polegające na podejmowaniu niebezpiecznych zachowań związanych z niewłaściwym i nadmiernym stosowaniem leków.

W okresie zwiększonej zachorowalności takie działania mogą wydawać się „niewinne” – młodzi ludzie sięgają po ogólnodostępne środki, nie mając świadomości ich realnego wpływu na organizm. Tymczasem przedawkowanie lub łączenie różnych preparatów może prowadzić do poważnych powikłań zdrowotnych, a nawet stanowić zagrożenie życia.

Tego typu treści bywają promowane w mediach społecznościowych jako „sprawdzian odwagi” lub sposób na zdobycie popularności. W rzeczywistości są skrajnie nieodpowiedzialne i niebezpieczne.

Warto pamiętać, że niepokój u dziecka lub nastolatka nie zawsze pojawia się przed podjęciem wyzwania. Czasem:

• dziecko boi się odmówić, bo zostało „wezwane” przez grupę,

• nie wie, jak się wycofać, by nie stracić relacji,

• lęk pojawia się dopiero później – gdy zaczyna rozumieć możliwe konsekwencje swoich działań.

Zmiana zachowania, wycofanie, drażliwość, problemy ze snem, nagłe spadki nastroju czy unikanie rozmów mogą być sygnałem, że młody człowiek zmaga się z trudnymi emocjami.

Wyzwania krążące wśród młodzieży są często jedynie wierzchołkiem góry lodowej. Za nimi kryje się potrzeba akceptacji, lęk przed odrzuceniem i brak poczucia bezpieczeństwa.

Rolą dorosłych nie jest wyłącznie kontrola. Najważniejsze są obecność, uważność i relacja.

Policja apeluje, aby:

• interesować się tym, co dziecko robi w sieci i poza nią,

• poświęcać mu czas i rozmawiać o tym, co ogląda oraz z kim utrzymuje kontakt,

• zwracać uwagę na zmiany w zachowaniu i nastroju,

• wiedzieć, co znajduje się w jego otoczeniu – na biurku, w plecaku czy w pokoju.

Największym wsparciem dla dziecka jest świadomość, że obok jest dorosły, który nie oceni, nie wyśmieje i nie zbagatelizuje problemu, lecz pomoże zrozumieć sytuację i bezpiecznie z niej wyjść.

Komenda Powiatowa Policji w Garwolinie apeluje do rodziców, opiekunów i nauczycieli o rozwagę oraz reagowanie na wszelkie sygnały mogące wskazywać na udział dzieci i młodzieży w niebezpiecznych wyzwaniach internetowych.

Szybka rozmowa, zainteresowanie i wsparcie mogą zapobiec tragedii. W świecie, w którym presja rówieśnicza przeniosła się również do internetu, to właśnie bliska relacja z dorosłym staje się najskuteczniejszą formą profilaktyki.