Samorządowcy po Forum w Karpaczu. Co z tego wyjazdu będą mieli mieszkańcy?

Bezpieczeństwo, finanse, energia, odpady, cyfryzacja i demografia – samorządowcy z powiatu garwolińskiego uczestniczyli w Forum Ekonomicznym w Karpaczu. Zapytaliśmy ich jednak nie tylko o wysłuchane panele, ale co z tego wyjazdu może mieć ich gmina. Gotowych umów i pieniędzy nie przywieźli. Są za to nowe kontakty, pomysły i rozwiązania, które część z nich chce wykorzystać.

XXXV Forum Ekonomiczne odbyło się w Karpaczu w dniach 8 - 10 września. Według organizatora zgromadziło ponad 6,5 tys. uczestników, a program obejmował ponad 500 debat i wydarzeń.

W Karpaczu obecna była liczna grupa samorządowców z powiatu garwolińskiego. O swoich doświadczeniach opowiedzieli nam burmistrz Garwolina Marzena Świeczak, burmistrz Pilawy Albina Łubian, burmistrz Łaskarzewa Armin Tomala, burmistrz Maciejowic Tomasz Kwiatkowski, wójt Sobolewa Maciej Błachnio, wójt Trojanowa Michał Jasek, wójt Borowia Marta Serzysko, wójt Wilgi Bogumiła Głaszczka oraz wójt gminy Łaskarzew Marek Ziędalski. W Forum uczestniczyła także burmistrz Żelechowa Krystyna Wieczorkiewicz.

Burmistrz Garwolina Marzena Świeczak jako jedyna spośród naszych rozmówców uczestniczyła w Forum również w roli panelistki. Na zaproszenie Fundacji Instytut Studiów Wschodnich wzięła udział w debacie „Z peryferii do obwarzanka - co zrobimy z masową migracją pod miasta?”. Dyskusja dotyczyła m.in. przeprowadzek mieszkańców na tereny podmiejskie, transportu, mieszkalnictwa, planowania przestrzennego, infrastruktury, usług publicznych i finansów samorządów. Świeczak przedstawiała podczas niej doświadczenia Garwolina.

Zwracała uwagę, że z miejskich dróg, parkingów, szkół, instytucji, oferty sportowej i kulturalnej korzystają również mieszkańcy okolicznych gmin, podczas gdy koszty utrzymania infrastruktury ponosi miasto. Jej zdaniem potrzebna jest więc większa współpraca samorządów przy planowaniu i finansowaniu usług wykorzystywanych przez mieszkańców całego obszaru.

O migracji, sytuacji Garwolina i tym, dlaczego liczba mieszkańców nie pokazuje rzeczywistej skali zadań miasta - w rozmowie z Marzeną Świeczak obok.

Burmistrz Pilawy Albina Łubian spośród wielu spotkań wyróżnia wykłady przedstawicieli Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie dotyczące finansów samorządowych. Prezentowane były raporty i wskaźniki oparte na badaniach, pozwalające porównać sytuację finansową samorządów. Burmistrz interesowała się również rozwojem regionalnym, finansowaniem projektów oraz programami kierowanymi do seniorów.

Szczególnie istotne były dla niej jednak dyskusje o bezpieczeństwie. - Potrzebujemy informacji, co robić w przypadku zagrożenia. Tych informacji mamy obecnie stanowczo za mało - mówi Albina Łubian.

Za praktyczną część Forum uważa możliwość bezpośrednich rozmów z przedstawicielami firm. W Karpaczu prezentowały się przedsiębiorstwa oferujące rozwiązania informatyczne, dotyczące cyfryzacji i zabezpieczeń. Burmistrz nawiązała m.in. kontakty z firmami zajmującymi się projektowaniem obiektów ochrony ludności.

Nie oznacza to jeszcze konkretnego zamówienia czy inwestycji w Pilawie, ale jest już kontakt do podmiotów działających w dziedzinie, która - w związku z nowymi zadaniami samorządów - nabiera znaczenia.

- Pomimo że długo pracujemy, można było się dowiedzieć wielu rzeczy, tym bardziej że przepisy się zmieniają, a wymagania wobec samorządu rosną. Trzeba być na bieżąco i korzystać z każdej możliwości zdobycia wiedzy - podkreśla burmistrz.

Wójt Sobolewa Maciej Błachnio zwrócił uwagę, że wiele tegorocznych dyskusji koncentrowało się na obronności i cyberbezpieczeństwie. Dla niego Forum to jednak również możliwość skonfrontowania własnych pomysłów z doświadczeniami innych samorządów.

Spośród paneli szczególnie zainteresowała go dyskusja dotycząca wykorzystania potencjału zabytków znajdujących się na terenie gmin w rozwoju turystyki. Najbardziej konkretny rezultat wyjazdu może jednak dotyczyć zupełnie innej dziedziny - edukacji.

- Jedną z ciekawszych rozmów, jaką odbyłem, było prywatne spotkanie z przedstawicielami dużej firmy informatycznej wprowadzającej swoje rozwiązania w nowoczesnej edukacji dla szkół podstawowych. Wierzę, że wyniknie z tego coś dobrego dla naszej gminy - mówi Maciej Błachnio.

Na razie wójt nie mówi o gotowym projekcie ani umowie. Jest natomiast nawiązany kontakt i temat, który może być dalej rozwijany.

Michał Jasek, wójt Trojanowa, za szczególnie istotne uznał dwa panele: „Deglomeracja - czy to możliwe?” oraz „Dlaczego jedne gminy rosną, a inne się wyludniają?”. Dyskutowano podczas nich o dostępie do usług, transportu, miejsc pracy, mieszkań, edukacji i ochrony zdrowia.

Wójt zwraca uwagę, że gmina wiejska nie musi zapewniać wszystkich usług na własnym terenie. Istotne jest jednak dobre skomunikowanie jej z sąsiednimi samorządami i większymi ośrodkami. Ważne jest również stworzenie takich warunków, aby młodzi mieszkańcy chcieli zostać albo wrócić po studiach.

Jasek wskazuje kilka kierunków, które chce brać pod uwagę w dalszym rozwoju gminy Trojanów: poprawę komunikacji, rozwój lokalnych usług, współpracę z sąsiednimi gminami, wykorzystanie nieruchomości należących do samorządu oraz tworzenie warunków dla nowych mieszkańców i przedsiębiorców.

- Nie wystarczy pytać, jakie inwestycje chcemy zrealizować. Musimy przede wszystkim odpowiedzieć na pytanie, dlaczego młoda rodzina miałaby wybrać gminę Trojanów jako miejsce do życia i dlaczego obecni mieszkańcy mieliby tutaj zostać. To właśnie wokół tej odpowiedzi chcemy budować przyszłość naszej gminy - mówi Michał Jasek.

Dla Armina Tomali tegoroczny wyjazd był już trzecim udziałem w Forum Ekonomicznym. Burmistrz Łaskarzewa uczestniczył m.in. w panelu, w którym występowała Marzena Świeczak, ale spośród innych dyskusji wskazuje trzy obszary bezpośrednio związane z problemami samorządów.

Pierwszym było bezpieczeństwo energetyczne. Tomala uczestniczył w panelu z udziałem ministra Miłosza Motyki, podczas którego poruszano m.in. zmieniające się ceny energii - temat istotny dla samorządowych budżetów. Drugim była gospodarka odpadami, w tym system kaucyjny i jego wpływ na funkcjonowanie systemu. Trzeci obszar stanowiło szeroko rozumiane bezpieczeństwo: przygotowanie na zagrożenia, sposoby reagowania i działania, które powinny podejmować samorządy.

Tomala dużą wagę przywiązuje też do tego, co dzieje się już poza oficjalnymi debatami. - Po panelach można bezpośrednio rozmawiać z ich uczestnikami, porównywać problemy z samorządowcami z innych części kraju i zdobywać kontakty do ekspertów czy przedstawicieli firm - mówi burmistrz.

Tomasz Kwiatkowski, burmistrz Maciejowic wybierał panele związane z problemami, z którymi mierzą się samorządy. Wśród nich znalazły się gospodarka odpadami, rozwój miast i gmin, finansowanie samorządów, budżety oraz bezpieczeństwo.

Kwiatkowski uczestniczył również w dyskusji dotyczącej rolnictwa, podczas której poruszano m.in. temat możliwości sprzedaży polskich produktów rolnych na rynek chiński.

Burmistrz Maciejowic podkreśla jednak, że Forum to nie tylko oficjalny program. W Karpaczu miał możliwość rozmów z samorządowcami z różnych części Polski, przedstawicielami administracji, parlamentarzystami i biznesem.

- To była okazja do porozmawiania na różne tematy, problemy samorządu, ale też możliwości rozwiązań, jakie są stosowane w innych samorządach - mówił w rozmowie z nami.

Wójt gminy Łaskarzew Marek Ziędalski również podkreśla możliwość wymiany doświadczeń z przedstawicielami innych samorządów. Jak mówi, pozwala to poznać rozwiązania stosowane w innych częściach kraju i spojrzeć inaczej na problemy występujące we własnej gminie. - Osobiście za cenne uważam panele zorganizowane przez Ministerstwo Cyfryzacji poświęcone nowoczesnym rozwiązaniom w administracji publicznej oraz panele z zakresu obrony cywilnej i inwestycji - mówi.

Bogumiła Głaszczka, wójt gminy Wilga, spośród forumowych dyskusji wyróżnia dwa tematy. Pierwszym był panel poświęcony promocji Polski i poszczególnych regionów w Europie i na świecie, w którym uczestniczyła m.in. Janina Ewa Orzełowska. Wójt odniosła tę dyskusję do specyfiki Wilgi i okolic, gdzie ważną rolę odgrywa sadownictwo i produkcja jabłek. Drugim interesującym ją tematem była rola kobiet i ich pozycja w życiu publicznym.

Za istotną wartość takich spotkań uważa możliwość poznania punktu widzenia innych samorządowców, wymiany doświadczeń oraz nawiązania nowych kontaktów. - Każdy patrzy ze swojej perspektywy, ale kiedy słucha się tego samego z perspektywy innego uczestnika, to jest już całkiem inne spojrzenie. To daje do myślenia - mówi Bogumiła Głaszczka.

Wójt zwraca również uwagę na możliwość rozmów z firmami prezentującymi podczas Forum swoje rozwiązania. Jak podkreśla, w jej przypadku najważniejszym efektem wyjazdu pozostają jednak kontakty, wymiana poglądów i szersze spojrzenie na problemy, z którymi samorządy mierzą się na co dzień.

Marta Serzysko, wójt gminy Borowie, spośród wielu poruszanych w Karpaczu tematów z punktu widzenia swojej gminy wskazuje przede wszystkim dwa: obronę cywilną oraz gospodarkę odpadami. To właśnie dyskusje dotyczące tych zagadnień uznała za najbardziej istotne dla samorządu.

Wójt zwraca też uwagę na mniej formalną część Forum - możliwość rozmowy z przedstawicielami innych samorządów i nawiązywania kontaktów. - Dla mnie to bardzo bogate doświadczenie. Bardzo ciekawe dyskusje, nowe kontakty i wymiana doświadczeń - podsumowuje Marta Serzysko.

Odpowiedzi samorządowców pokazują, że efektów udziału w Forum nie da się obecnie przeliczyć na pozyskane pieniądze czy rozpoczęte inwestycje. Zresztą żaden z naszych rozmówców nie twierdzi, że z Karpacza wrócił z gotową umową czy zapewnionym finansowaniem.

Najbardziej konkretne następstwa to na razie kontakty, a także nowe spojrzenie na planowanie rozwoju samorządu. To korzyści znacznie trudniejsze do zmierzenia niż wartość inwestycji. Ich rzeczywiste znaczenie będzie można ocenić dopiero wtedy, gdy któryś z kontaktów, pomysłów lub poznanych rozwiązań przełoży się na decyzję podjętą już w konkretnej gminie.

zdjęcia: Marzena Świeczak Burmistrz Miasta Garwolin/Facebook